Με μια κίνηση υψηλού συμβολισμού και ιστορικής αξίας, οι φετινές Εκδηλώσεις Μνήμης Σουλίου 2026 θα φιλοξενήσουν ένα από τα σημαντικότερα κειμήλια της Ελληνικής Επανάστασης. Σύμφωνα με το thesprotiatoday.gr, η σπάθη του Σουλιώτη αγωνιστή και μετέπειτα Φρουράρχου Πατρών, Χρήστου Νάση Φωτομάρα, επιστρέφει στο Σούλι μετά από 204 χρόνια για να εκτεθεί στην Οικία Τζαβέλλα. Το κειμήλιο αυτό, που αποτελεί σύμβολο ανδρείας και αυτοθυσίας, παραχωρήθηκε προσωρινά από την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Πελοποννήσου, σε μια χειρονομία που ενώνει την Πάτρα με την Ήπειρο κάτω από το βάρος της κοινής ιστορικής κληρονομιάς.
Η σπάθη του Φωτομάρα κουβαλά μια μοναδική ιστορία, καθώς διασώθηκε από έναν πιστό στρατιώτη κατά τη διάρκεια της Εξόδου του Μεσολογγίου, όταν ο ίδιος ο οπλαρχηγός την έχασε μέσα στον πανικό της μάχης. Το 1831, το όπλο επενδύθηκε με ασήμι από τον Καλλαρυτιώτη αργυροχόο Ιωάννη Νταβαρούκα, μετατρέποντάς το σε ένα εξαιρετικό δείγμα ηπειρώτικης τέχνης. Ο Κώστας Λ. Τζαβέλλας εξέφρασε τις θερμές του ευχαριστίες για τη γενναιόδωρη αυτή πράξη, σημειώνοντας ότι ο Χρήστος Φωτομάρας ήταν στενός συγγενής των παιδιών του Φώτου Τζαβέλλα. Η έκθεση της σπάθης στην Οικία Τζαβέλλα αναμένεται να αποτελέσει τον πόλο έλξης των φετινών εορτασμών, υπενθυμίζοντας σε όλους το μεγαλείο της Σουλιώτικης προσφοράς στον Αγώνα της Ανεξαρτησίας.
